Macaafa Qulqulluu Eenyutu Barreesse Work May 2026

Macaafa Qulqulluu (The Holy Bible) is a collection of 66 books written by approximately 40 different authors over a span of about 1,500 years. While these human authors came from diverse backgrounds—including kings, shepherds, and fishermen—the central belief in Christianity is that they were "inspired by God" to record His message. 1. Human Authors of the Bible

The Bible was written by men from various walks of life across three continents (Africa, Asia, and Europe). Key authors include:

: Wrote the first five books (The Torah/Pentateuch), including : Wrote many of the Psalms. Prophets: Figures like recorded God's warnings and promises to Israel. Apostles: In the New Testament, followers of Jesus such as wrote the Gospels and letters to the early churches.

: A physician who wrote the Gospel of Luke and the Acts of the Apostles. 2. Divine Inspiration

Though written by human hands, 2 Timothy 3:16 states that "All Scripture is inspired by God". This means God guided the writers' thoughts while allowing them to use their own personal styles and languages. 3. The Bible in the Oromo Language

For the Oromo people, the story of Macaafa Qulqulluu is closely linked to Onesimos Nesib .

Kitaaba Qulqulluu Eenyutu Barreesse? Yoom Barreeffame? | NWT macaafa qulqulluu eenyutu barreesse

Macaafni Qulqulluun barreeffama qulqulluu namoota garaa garaa geggeessaa Hafuura Qulqulluutiin barreeffamedha. Barreessitoota Macaafa Qulqulluu ilaalchisee qabxiilee ijoo armaan gadii kanaan dhiyeessina: Barreessitoota Macaafa Qulqulluu

Macaafni Qulqulluun waggoota 1,600 gidduutti namoota 40 ta'aniin barreeffame. Barreessitoonni kun haala jireenyaa adda addaa keessa kan turan yoo ta'u, isaan keessaa muraasni: Musa (Moose):

Macaafota shanan jalqabaa (Sera uumamaa hanga Keessa Deebii) kan barreesse isa. Faarfannaa baay'ee kan barreesse mootii Dawiitidha.

Macaafa Fakkeenyaa, Lallabaa fi Weedduu Weedduu caalatti kan barreesse isa.

Namoota akka Isaayyaas, Ermiyaas, Iziki'eel fi Daani'eel macaafota raajii barreessaniiru. Ergamoota fi Barattoota Yesus:

Kakuu Haaraa keessatti namoota akka Maatewos, Maarqos, Luqaas, Yohannis, Phaawulos fi Pheexiros macaafota wangeelaa fi ergaawwan adda addaa barreessaniiru. Kaayyoo fi Geggeessaa Barreeffamaa Macaafa Qulqulluu (The Holy Bible) is a collection

Barreessitoonni kun hundi yaada mataa isaanii utuu hin taane, qajeelfama Waaqayyo biraa dhufeen barreesuun isaanii ni amanama: Hafuura Qulqulluu:

Macaafni Qulqulluun hundi "geggeessaa Hafuura Waaqayyootiin barreeffame" (2 Ximotewos 3:16). Kun immoo namoonni sun yeroo barreessanitti Hafuurri Qulqulluu akka isaan geggeesse argisiisa. Tokkummaa Ergaa:

Barreessitoonni kun yeroo, bakka fi haala adda addaa keessatti yoo barreessanillee, ergaan Macaafa Qulqulluu guutuu tokkummaa qaba. Kun immoo abbaan barreeffamichaa inni guddaan Waaqayyo ta'uu isaa mirkaneessa. Gabaabaatti, Macaafni Qulqulluun namoota 40 ta'aniin kan barreeffame yoo ta'u, abbaan barreessise garuu Waaqayyoodha

. Barreessitoonni namummaa isaaniitiin yoo barreessanillee, Hafuura Qulqulluutiin qajeelfama fudhatu turan. Macaafa Qulqulluu keessaa waa'ee macaafa ykn barreessaa tokkoo bal'inaan beekuu barbaadduu?


a) Muse (Moses)

Muse nama Gara Laga Xaayaa fi Tiiraa irratti guddate, qallicha Waaqayyoo. Inni kitaabota shan jalqabaa (Kitaabban Muse) barreesse. Amantiin Yihuudii fi Kiristaanaa Muse “seera Waaqayyoo” barreesse jedha. Xiyya | Ibsa ------|------ Ajaa’ibni | Lamaan qaamni ni’aa fi caccabaa isaa (Uum. 3-4) Muuxannoo | Waaqayyo "Museef fulaniin fulatti dubbate" (Ba’uu 33:11)

4. Gaaffiwwan Beekamoo fi Deebii Isaanii

Gaaffi 1: “Kitaabni Qulqulluu samii irraa hin buune?” Deebii: Miti. Waaqayyo hafuura Isaa fayyadamee namoota lafa irratti lubbuu qaban karaa barreessanii dhufte. Kunis akka namootni dogoggorsa, yaada, fi haala lubbuu isaaniitiin barreessaniif fayyadame. a) Muse (Moses) Muse nama Gara Laga Xaayaa

Gaaffi 2: “Yoos Macaafa Qulqullu keessatti dogoggorsi jiraa?” Deebii: Dogoggorsi waraqni yeroo barreeffamuu keessatti (fakkeenyaaf, lakkoobsa, maqaa, yeroo) yoo jiraate, kun nama barreessaa ta’uu isaa agarsisa. Haata’u malee, barsiisni guddaa, fayyinni, jireenya, fi Masiihnamummaan dogoggorsa malee dhugaa. Kiristaanonni sooromsa Waaqayyoo caalmaatti amanu, “dogoggorsa waraqaa” miti.

Gaaffi 3: “Macaafa Qulqulluu ergamootaa qofaan barreessame?” Deebii: Miti. Muse ergamaa hin turre. Daawit mootii ture, Solomoon mootii fi ogeessa ture, Lukkas doktor ture, Ezra barreessaa ture, Nehemaayaas dhugaatii bishaanii ture. Waaqayyo namoota haala adda addaa jiraatan fayyadame.


3. Akkamitti Kitaabonni Walitti Qabaman?

Yeroo walitti qabamuu Macaafa Qulqulluu (Canonization), manni amantii Kiristaanaa kitaabota Hafuura Waaqayyo itti baafame, barsiisa Iyasuus Masiih fi ergamoota dhugaa ta’an itti barreessan saddan qofa filate.

Dhimma kiyyoon: Kitaabni tokko tokko (fakkeenyaaf, Baaruk, Tuubiit, Makaabiyaan) kan “Apokrifaa” jedhamu, yeroo Macaafa Qulqulluu hiikkamaa Galataa (400 W.K.E. – Yeroo Jayeem) kana keessatti hin mirkaneefne. Kanaafuu, Macaafni Qulqulluu kan Kiristaanaa (66 kitaaba) isa Oromoon har’a qabnuudha.


1. Meeqa Barreessitoonni Macaafa Qulqulluu?

Macaafni Qulqulluu (Kitaabni Dhamaantuu) kitaabota 39 kakuu Moofaa (Kakuu Durii) fi 27 kakuu Haaraa (Kakuu Haaraa) kan qabu yoo ta’u, barreessitoota gara 40 ol ta’an biraa barreeffame. Barreessitoonni kunneen:

Barreessitoota bebbeekamoo keessaa:


Qabiyyee fi Garaagarummaa Barreessitootaa

c) Phaawulos (Paul of Tarsus)

Namni waraqaawwan Kakuu Haaraa baay’ee (13-14 Waraqaa) barreesse. Inni dura fal’ataa Kiristaanota ture, erga Waaqayyo isa ofii isaatin jijjiire. Barreeffamni bebekaamaa: "Waraqaa Roomaa" – Qabiyyee fayyuu, ayyaana, fi siyaasa Waaqayyoo.