I--- Od Absolutyzmu Do Republiki Sprawdzian

I – Od Absolutyzmu do Republiki Sprawdzian: Kompendium Wiedzy, Pytania i Odpowiedzi

The Enlightenment and Challenges to Absolutism

The Enlightenment in the 17th and 18th centuries brought new ideas about reason, individualism, and rights. Thinkers like John Locke, Montesquieu, and Jean-Jacques Rousseau proposed that power should come from the consent of the governed and that governments should protect the rights of citizens. These ideas challenged the legitimacy of absolute monarchies.

I. The Era of Absolutism (Absolutizm)

Definition: A political system where the monarch holds supreme, unrestricted authority. Their power is not limited by laws, a legislature, or customs.

• Key Phrase: "L'état, c'est moi" (I am the state) – attributed to Louis XIV of France.
• Characteristics:
  • Centralized power (the king makes all decisions).
  • Standing army loyal to the king.
  • Bureaucracy and tax collection controlled by the monarch.
  • Divine Right of Kings (monarchs believed they derived their right to rule from God).
• Classic Example: France under Louis XIV (The Sun King).

A. Pytania zamknięte (wybierz jedną poprawną odpowiedź)

1. Który władca francuski powiedział "Państwo to ja"? a) Ludwik XV b) Henryk IV c) Ludwik XIV d) Napoleon Bonaparte i--- Od Absolutyzmu Do Republiki Sprawdzian

2. Co oznaczało liberum veto w Rzeczpospolitej? a) Prawo króla do odrzucenia ustawy sejmowej. b) Prawo chłopa do skargi na pana. c) Prawo posła do zerwania sejmu. d) Prawo miasta do samorządu.

3. W którym roku uchwalono Konstytucję 3 Maja? a) 1776 b) 1789 c) 1791 d) 1795 I – Od Absolutyzmu do Republiki Sprawdzian: Kompendium

4. Które państwo NIE brało udziału w rozbiorach Polski? a) Rosja b) Szwecja c) Prusy d) Austria

5. Deklaracja Niepodległości Stanów Zjednoczonych została podpisana w: a) 1688 r. b) 1776 r. c) 1789 r. d) 1791 r. Key Phrase: "L'état, c'est moi" (I am the

Kluczowe fakty dla sprawdzianu:

• 1776 r. – Podpisanie Deklaracji Niepodległości (główny autor: Thomas Jefferson). Dokument głosił, że wszyscy ludzie mają prawa naturalne (życie, wolność, dążenie do szczęścia).
• Dowódca armii: Jerzy Waszyngton (późniejszy pierwszy prezydent USA).
• Skutek: Powstanie pierwszej nowoczesnej republiki (władza należy do narodu, wybierani przedstawiciele, konstytucja).

B. Pytania otwarte (krótka odpowiedź lub uzupełnienie)

1. Wymień dwóch królów Polski z dynastii saskiej. __________, __________
2. Jaki ustrój polityczny wprowadzała Konstytucja 3 Maja? (Wymień dwie cechy) ____________________
3. Kim był Jerzy Waszyngton? ____________________
4. Co to był merkantylizm? ____________________
5. W jakim pałacu mieszkał Ludwik XIV? ____________________

C. Zadanie na dopasowanie (przyporządkuj postać do wydarzenia)

| Postać | Wydarzenie | | :--- | :--- | | A. Thomas Jefferson | 1. Ostatni król Polski | | B. Stanisław August Poniatowski | 2. Główny autor Deklaracji Niepodległości USA | | C. Jean-Baptiste Colbert | 3. Dowódca armii amerykańskiej, późniejszy prezydent USA | | D. Jerzy Waszyngton | 4. Minister finansów Ludwika XIV |

Odpowiedzi: A-, B-, C-, D-

Część 2: Kryzys absolutyzmu – Dlaczego ludzie się buntowali?

W XVIII wieku zaczęły narastać napięcia. Przyczyny upadku absolutyzmu są kluczowe dla zrozumienia przejścia do republiki.